Je hoeft niet zeker te weten dat het lukt om te beginnen

Wachten tot je er klaar voor bent

Er bestaat een aantrekkelijke versie van beginnen. Je hebt een goed plan, voldoende geld achter de hand, weet precies wie je klant wordt en hebt voor iedere denkbare tegenvaller alvast een oplossing. Vervolgens hoef je alleen nog maar op start te drukken.

Alleen begint bijna niets wat de moeite waard is op die manier.

Ondernemen betekent meestal dat je beweegt terwijl een deel van de uitkomst nog onbekend is. Je kunt rekenen, onderzoeken en advies vragen, maar op een bepaald moment houdt de informatie op. Dan blijft er een keuze over: blijf je zoeken naar meer zekerheid of accepteer je dat je sommige antwoorden pas krijgt wanneer je daadwerkelijk begint?

Juist bij jonge ondernemers is die spanning interessant. Aan de ene kant ontbreekt soms de ervaring om precies te weten wat er allemaal mis kan gaan. Aan de andere kant is er daardoor misschien ook minder geschiedenis die vertelt waarom iets níét zou kunnen.

Er zit kracht in die onbevangenheid.

Niet omdat risico’s niet bestaan, maar omdat je bereid bent ze onder ogen te zien en vervolgens alsnog te bewegen.

Wat is het ergste dat er kan gebeuren?

Ethan van Zwol vertelt in de aflevering over zijn keuze om de zakelijke contracten van Sportivate over te nemen en The Impact Club te beginnen. Daarvoor moest hij investeren en tegelijkertijd afstand doen van de zekerheid van een vast salaris. Er was geen garantie dat klanten op tijd zouden betalen en zelfs niet precies duidelijk wanneer de eerste inkomsten binnen zouden komen.

Dat maakt een ondernemersverhaal ineens een stuk concreter. Want achter termen als lef, ambitie en risico zitten uiteindelijk gewoon boodschappen die betaald moeten worden en een rekening die aan het einde van de maand verschijnt.

Ethan bespreekt de situatie thuis. Zijn vrouw geeft hem ruimte om de eerste periode te overbruggen en ook zijn ouders moedigen hem aan om de stap te zetten. Vervolgens komt de vraag die misschien wel de kern van zijn keuze raakt:

Wat is het ergste dat er kan gebeuren?

Je kunt geld verliezen. Het kan niet worden wat je ervan had gehoopt. Misschien moet je opnieuw beginnen.

Maar zelfs dan heb je iets geleerd wat je nooit had kunnen leren door er alleen over na te denken.

Dat is geen pleidooi voor roekeloos ondernemen. Het is juist een manier om risico terug te brengen naar zijn werkelijke formaat. Angst maakt een mogelijke mislukking gemakkelijk groter dan hij daadwerkelijk is. Door concreet te maken wat het slechtste scenario inhoudt, ontstaat soms ruimte om er rationeler naar te kijken.

En dan blijkt het verschil tussen spannend en onmogelijk behoorlijk groot.

Zekerheid is niet hetzelfde als veiligheid

We zijn gewend om zekerheid als iets positiefs te zien. Een vast inkomen, een duidelijke route, voorspelbaarheid. Daar is niets mis mee. Maar zekerheid kan ook een reden worden om eindeloos te blijven staan waar je staat.

Vooral wanneer het alternatief iets is waarvan je niet precies weet hoe het gaat verlopen.

Het interessante aan ondernemen is dat de veilige keuze achteraf helemaal niet altijd de veiligste blijkt te zijn. Je kunt jarenlang vasthouden aan iets dat eigenlijk niet meer bij je past. Een idee laten liggen totdat iemand anders ermee begint. Of wachten op het perfecte moment en later ontdekken dat zo’n moment nooit kwam.

Risico zit dus niet alleen in springen.

Er zit ook risico in blijven staan.

De vraag is daarom misschien niet hoeveel onzekerheid je uit je leven kunt verwijderen, maar welke onzekerheid je bereid bent te accepteren voor iets dat je belangrijk genoeg vindt.

De mensen om je heen doen ertoe

In het verhaal van Ethan zit nog iets anders wat makkelijk wordt vergeten wanneer we ondernemerschap vooral als individuele prestatie vertellen: bijna niemand bouwt helemaal alleen.

Dat betekent niet dat iemand anders de keuzes voor je maakt of het risico van je overneemt. Uiteindelijk moet jij besluiten dat je ervoor gaat. Maar de mensen om je heen kunnen wel bepalen hoeveel ruimte je voelt om die keuze te maken.

Iemand die zegt: we lossen het wel op.

Een partner die tijdelijk wat meer opvangt.

Ouders die niet direct tien redenen opsommen waarom je beter kunt blijven zitten.

Of andere ondernemers die begrijpen dat twijfel en ambitie prima tegelijkertijd kunnen bestaan.

Dat soort vertrouwen verschijnt uiteindelijk nergens op een balans, terwijl het in de beginfase misschien wel een van de waardevolste dingen is die je kunt hebben.

Want geloven in jezelf is belangrijk.

Maar soms helpt het behoorlijk wanneer iemand anders alvast een klein stukje met je meegelooft.

Jong zijn is geen strategie

De titel Jong en gedreven roept gemakkelijk het beeld op van energie, ambitie en gewoon volle bak gaan. Maar alleen gedreven zijn bouwt nog geen goed bedrijf.

Je zult ook keuzes moeten leren maken. Luisteren. Op je bek gaan. Erkennen dat iemand anders ergens meer verstand van heeft. Soms vertragen terwijl alles in je zegt dat je sneller moet. En op andere momenten juist beslissen terwijl je eigenlijk nog graag drie maanden extra informatie zou verzamelen.

Misschien zit daar het interessantere deel van jong ondernemerschap.

Je hebt nog niet twintig jaar ervaring waarop je kunt terugvallen, dus een deel van die ervaring moet je onderweg verzamelen.

Door te doen.

Sommige lessen zullen prettig zijn. Andere kosten geld, tijd of energie. Maar ze worden onderdeel van een referentiekader waar je de volgende keer wel op kunt terugvallen.

Daarom is beginnen zo belangrijk. Niet omdat actie altijd beter is dan nadenken, maar omdat nadenken op een gegeven moment geen nieuwe informatie meer oplevert.

Dan moet de werkelijkheid het overnemen.

Je hoeft het einde nog niet te kennen

Een van de grootste denkfouten bij een nieuw idee is misschien dat we het hele pad proberen te zien voordat we de eerste stap willen zetten.

Waar staat het bedrijf over vijf jaar? Hoe groot wordt het? Wie komt er in het team? Wat als de markt verandert? Wat als het niet schaalbaar genoeg blijkt? Wat als je over twee jaar iets anders wilt?

Allemaal goede vragen.

Maar niet allemaal vragen die vandaag een antwoord nodig hebben.

Je hoeft niet precies te weten waar iets eindigt om te kunnen beoordelen of de eerstvolgende stap interessant genoeg is. Soms is dat een eerste klant. Een pilot. Een gesprek. Een investering. Of simpelweg de keuze om ergens serieus tijd voor vrij te maken.

Dat maakt ondernemen overzichtelijker. Je hoeft niet vandaag te bewijzen dat je idee voor altijd gaat werken.

Je moet alleen voldoende reden hebben om de volgende stap te zetten.

Daarna weet je meer.

En als het mislukt?

Misschien is dat uiteindelijk de vraag waar veel andere vragen onder verstopt zitten.

Wat als het niet lukt?

Het eerlijke antwoord is dat dat kan.

Niet ieder bedrijf wordt een succes. Niet ieder idee blijkt goed en niet iedere sprong eindigt waar je vooraf op had gehoopt. Ondernemen wordt er niet geloofwaardiger van wanneer we doen alsof voldoende motivatie automatisch een goed resultaat oplevert.

Maar mislukken en niets overhouden zijn twee verschillende dingen.

Je kunt geld verliezen en kennis winnen. Een bedrijf stoppen en ontdekken waar je wél goed in bent. Een verkeerde keuze maken die ervoor zorgt dat je de volgende grote beslissing scherper neemt.

Dat maakt falen niet ineens leuk.

Het maakt het alleen minder definitief.

Misschien is dat de vrijheid die ontstaat wanneer je jezelf werkelijk afvraagt wat het ergste is dat kan gebeuren. Je ontdekt niet dat er geen risico bestaat.

Je ontdekt dat je waarschijnlijk ook daarna nog verder kunt.

En dan wordt de andere vraag ineens een stuk interessanter:

Wat kan er gebeuren als het wél lukt?

Luister naar Jong en gedreven

In deze aflevering van de Healthy Empire Series gaat Jelte met Ethan van Zwol, Jesse Aarsman en Luuk Fugers in gesprek over ondernemen, risico nemen en de keuzes die horen bij iets nieuws opbouwen.

Beluister de volledige aflevering op Spotify.