Op je bek gaan en groeien: wat verliezen je kan leren over winnen

Succes ziet er achteraf vaak een stuk netter uit

Als je naar een ondernemer kijkt die ergens is gekomen, zie je meestal het resultaat. Je ziet het bedrijf dat er nu staat, de klanten die er zijn, het team dat is opgebouwd en de keuzes die achteraf precies goed lijken te zijn geweest. Wat je veel minder makkelijk ziet, is alles wat eraan voorafging.

De plannen die nergens toe leidden. De medewerker die toch niet bleek te passen. Een investering die weinig opleverde. Een samenwerking waar je te lang mee doorging. Een periode waarin je vooral heel hard werkte, maar eigenlijk niet goed wist of je wel de juiste kant opging.

Juist dat deel van ondernemen verdwijnt gemakkelijk uit het verhaal zodra iets succesvol wordt. Achteraf ontstaat er een rechte lijn van het eerste idee naar het uiteindelijke resultaat, terwijl het in werkelijkheid meestal veel rommeliger is geweest.

Misschien is dat ook waarom falen zo zwaar kan voelen wanneer je er middenin zit. Je vergelijkt jouw chaos met het eindresultaat van iemand anders.

Terwijl vrijwel iedere ondernemer onderweg een paar keer behoorlijk verkeerd afslaat.

Op je bek gaan is niet automatisch groeien

Er wordt makkelijk gezegd dat je van fouten leert. Soms bijna alsof iedere mislukking uiteindelijk een cadeau blijkt te zijn. Maar zo werkt het natuurlijk niet.

Je kunt ook gewoon dezelfde fout drie keer maken.

Groeien begint pas wanneer je bereid bent om eerlijk te kijken naar wat er is gebeurd. Niet alleen naar omstandigheden, timing of de mensen om je heen, maar ook naar je eigen aandeel. Welke signalen heb je genegeerd? Welke keuze wist je eigenlijk al langer dat je moest maken? Waar hield je aan vast omdat stoppen als verliezen voelde?

Dat soort vragen zijn minder comfortabel dan zeggen dat iets simpelweg niet gelukt is, maar waarschijnlijk wel waardevoller.

Want juist wanneer iets misgaat, krijg je informatie die succes je soms niet geeft. Als alles goed loopt, is het lastig om te bepalen welk deel daarvan daadwerkelijk door jouw keuzes komt. Zodra iets kraakt, worden zwakke plekken ineens zichtbaar. In je bedrijf, in je samenwerking en soms gewoon in jezelf.

Daarmee wordt falen niet iets wat je moet najagen. Niemand hoeft expres slechte beslissingen te nemen om een betere ondernemer te worden.

Maar als je toch op je bek gaat, kun je er maar beter iets aan hebben.

Wanneer ben je eigenlijk aan het winnen?

Tijdens het gesprek legt Jelte een vraag op tafel die misschien interessanter is dan hij op het eerste gezicht lijkt: wanneer was jij voor je gevoel echt aan het winnen?

Het voor de hand liggende antwoord zit vaak in cijfers. Meer omzet. Groei. Een verkoop. Een grote klant. Een team dat groter wordt.

Maar misschien is winnen lang niet altijd het moment waarop de buitenwereld het kan zien.

Misschien was je aan het winnen toen je eindelijk nee zei tegen een klant die al maanden niet meer bij je paste. Toen je toegaf dat je zelf niet de juiste persoon was om iets te blijven doen. Toen je na een verkeerde beslissing verantwoordelijkheid nam in plaats van een verklaring te zoeken. Of juist toen je stopte met een bedrijf, product of samenwerking waar je ooit enorm in geloofde.

Dat zijn geen momenten die snel op een podium terechtkomen. Toch kunnen ze achteraf veel bepalender blijken dan een omzetrecord.

Winnen kan ook betekenen dat je anders omgaat met verliezen.

Dat je niet meer bij iedere tegenslag alles persoonlijk maakt. Dat je sneller durft te erkennen wanneer iets niet werkt. Dat je begrijpt dat een verkeerde keuze niet automatisch betekent dat jij een slechte ondernemer bent. En dat je steeds beter onderscheid kunt maken tussen doorzetten omdat iets tijd nodig heeft en doorgaan omdat je niet wilt toegeven dat je fout zat.

Hoe langer je onderneemt, hoe minder zwart-wit het onderscheid tussen winnen en verliezen daardoor misschien wordt.

De lastigste lessen kosten meestal iets

Er zijn lessen die je uit een boek kunt halen, van een coach kunt horen of tijdens een gesprek van een andere ondernemer meekrijgt. En er zijn lessen waarvan je de betekenis pas echt begrijpt nadat ze je iets hebben gekost.

Geld bijvoorbeeld. Of tijd. Energie, vertrouwen of een goede nachtrust.

Niemand kiest daar graag voor, maar juist daardoor blijven die lessen vaak hangen. Na een verkeerde aanname kijk je de volgende keer beter voordat je iemand binnenhaalt. Na maanden te lang doorgaan met een project herken je eerder wanneer iets niet meer werkt. Na een periode waarin je agenda volledig werd overgenomen door je bedrijf, ga je misschien anders nadenken over wat groei eigenlijk moet opleveren.

Dat betekent ook dat ervaring niet alleen bestaat uit het aantal jaren dat iemand ondernemer is. Ervaring zit voor een groot deel in wat je onderweg hebt meegemaakt én wat je daarmee hebt gedaan.

Je kunt tien jaar hetzelfde kunstje herhalen. Je kunt ook in drie jaar tijd ontzettend veel leren omdat je jezelf steeds opnieuw dwingt om te kijken, bij te sturen en soms opnieuw te beginnen.

Groeien vraagt dus meer dan tijd.

Het vraagt reflectie.

Niet iedere overwinning hoeft groter te zijn

Binnen ondernemerschap ligt de nadruk bijna automatisch op meer. Meer klanten, meer mensen, meer omzet, een groter bereik. Groei wordt daardoor al snel hetzelfde als vooruitgang.

Maar hoe langer je bouwt, hoe relevanter een andere vraag wordt: waar wil je eigenlijk naartoe groeien?

Want een bedrijf kan groter worden terwijl je leven er niet beter van wordt. Je kunt meer omzet draaien en ondertussen verder verwijderd raken van waarom je ooit begon. Je kunt een groter team hebben en tegelijkertijd steeds minder bezig zijn met het werk waar je energie van krijgt.

Dan kun je op papier aan het winnen zijn en toch het gevoel hebben dat je iets verliest.

Misschien zit volwassen ondernemerschap daarom niet alleen in het vermogen om iets groter te maken, maar ook in steeds scherper begrijpen wat voor jou überhaupt de moeite waard is om te bouwen.

Dat maakt de vraag uit de aflevering interessant. Niet: wanneer zag jouw omgeving dat je succesvol was? Maar wanneer voelde jij het zelf?

Het antwoord daarop vertelt waarschijnlijk meer over iemand dan zijn omzet ooit kan doen.

Morgen weer spelen

Ondernemen zonder fouten bestaat niet. Misschien moet je dat ook helemaal niet willen. Zodra je iets probeert wat je nog niet volledig beheerst, accepteer je automatisch de mogelijkheid dat het mis kan gaan.

De kunst is niet voorkomen dat je ooit op je bek gaat. De kunst is zorgen dat je na iedere val iets beter begrijpt waarom je viel, wat je de volgende keer anders wilt doen en waar je nog steeds voor bereid bent opnieuw op te staan.

Daar zit uiteindelijk ook de liefde voor het spel.

Niet alleen plezier hebben wanneer je wint, maar voldoende houden van wat je aan het bouwen bent om ook de mindere dagen aan te kunnen. Om na een verkeerde beslissing opnieuw naar de tekentafel te gaan. Om je eigen overtuigingen ter discussie te stellen. En om soms met een beetje meer ervaring opnieuw precies hetzelfde speelveld op te stappen.

Misschien is dat wel een veel interessantere definitie van groei.

Niet steeds minder vaak op je bek gaan.

Maar iedere keer iets anders opstaan.

Luister naar ‘Op je bek gaan en Groeien’

In deze aflevering van de Healthy Empire Series gaat Jelte in gesprek met Jeroen van Noortwijk, Pim Klement en Sjors Elsinghorst over vallen, groeien en wat het eigenlijk betekent om als ondernemer te winnen.

Beluister de volledige aflevering via Spotify.